Historia PTK - www

Administrator
Avatar użytkownika
Posty: 133
Dołączył(a): 5 lut 2012, o 11:30

Historia PTK - www

Postprzez Mikolaj » 10 lut 2012, o 11:49

Załączniki
POLSKI TOURING KLUB.doc
(173.5 KiB) Pobrane 374 razy
Turystyka Motorowa PTTK - Historia turystyki motorowej PTTK.pdf
(54.66 KiB) Pobrane 414 razy

Administrator
Avatar użytkownika
Posty: 133
Dołączył(a): 5 lut 2012, o 11:30

Re: Historia PTK - www

Postprzez Mikolaj » 16 maja 2012, o 09:27

Plakietka Polskiego Touring Klubu oraz Ligi Morskiej i Kolonialnej - historia PTK
http://plm.ocalicodzapomnienia.eu/index ... postid=653

Polski Touring Klub powstał z inicjatywy Ministerstwa Robót Publicznych i Automobilklubu Polskiego 25 maja 1925 roku. Miał wspierać turystykę polską we wszystkich jej formach ze szczególnym uwzględnieniem turystki nizinnej. Współtworzyły go Polskie Towarzystwo Tatrzańskie i Polskie Towarzystwo Krajoznawcze.


Wśród założycieli znalazł się jego pierwszy prezes Stefan Przeździecki. Drugim prezesem (1928–1933) był generał dr Roman Górecki (w rezerwie od 1927 roku; od tej pory stał się wysokiej klasy ekspertem cywilnym i działaczem społecznym w dzisiejszym tego słowa znaczeniu; przede wszystkim prezesem Banku Gospodarki Krajowej, ministrem Przemysłu i Handlu a także społecznie – federacji Polskiego Związku Obrońców Ojczyzny). Touring Klub za prezesury R. Góreckiego rozpoczął intensywny rozwój. Celem była wiodąca rola turystyki w życiu gospodarczym kraju.

Na Walnym Zgromadzeniu Polskiego Touring Klubu w Warszawie 14 lutego 1932 r. uchwalono powołanie 12 delegatur okręgowych, w tym między innymi w Bydgoszczy, Gdyni, Poznaniu, Katowicach, Lwowie i Łodzi. Członkowie Klubu otrzymywali bezpłatnie dwumiesięcznik „Auto i Turystyka”.

Na XXV-lecie (1932) Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego starano się bezskutecznie połączyć PTK z Polskim Touring Klubem.


Na Walnym Zjeździe delegatów PTKlubu w dniu 5 marca 1933 r. w Warszawie prezesem Polskiego Touring Klubu Wybrano Augusta Zaleskiego (Był do 1932 ministrem spraw zagranicznych). Zreorganizowano struktury PTK w okręgi. Siedzibami delegatur okręgowych były: Warszawa, Łódź, Bydgoszcz, Poznań, Katowice (delegatura śląska), Kraków, Kielce, Lublin, Lwów, Gdynia (morska), Wilno (wschodnia) i Białystok (północna). Do Rady Naczelnej złożonej z 18 osób, wybrano między innymi dra Mieczysława Orłowicza, z Bydgoszczy adw. dra Stanisława Kuziela, zarazem delegata okręgowego na województwo pomorskie (z wyłączeniem powiatów nadmorskiego i wejherowskiego) oraz powiaty: bydgoski, szubiński i wyrzyski. Delegatami sekcji samochodowej z Kujaw i Pomorza byli: w Bydgoszczy Artur Ciągliński, potem Henryk Weber (1929-31), w Inowrocławiu dr Stanisław Stebnicki (do 1931), w Gdyni inż. Tadeusz Pabisiewicz (zmarły tragicznie 9 X 1931), w Świeciu Rudolf Oswald Krahl.


Sekcja Samochodowa organizowała wiele imprez w roku 1932: w dniach 30-31 lipca miał miejsce I Zjazd Plakietowy PTKlubów do Gdyni, 28 sierpnia zespołowy Zjazd Plakietowy do Kazimierza nad Wisłą, 3-4 września (wspólnie z Polskim Towarzystwem Krajoznawczym i Komitetem Propagandy Turystyki DOKP Warszawa) – wycieczkę na Kurpie.


W 1936 r. Polski Touring Klub liczył 114 jednostek organizacyjnych z 3000 członków. W sprawozdaniu przedłożonym na dorocznym Walnym Zjeździe Polskiego Touring Klubu w Warszawie 5 maja 1937 r. stwierdzono: „ Polski Touring Klub znakomicie się rozwija, co potwierdza fakt stałego wzrostu członków tej organizacji”.[Według sprawozdania miało działać 120 delegatur prowincjonalnych], wiodąca była sekcja motorowa. Wydawali miesięcznik „Touring” (1936-1939), oraz nowatorskie jak na koniec lat trzydziestych mapy samochodowe oraz stanu dróg.
W dniach 1 do 2 maja 1937 r. trwał Pierwszy Zjazd Klubowy PTKlubów w Poznaniu, w dniach 15 do 17 maja „Rajd krajoznawczy po Polsce” pod hasłem: „W motoryzacji– siła Polski” (meta główna znajdowała się w Warszawie, regionalne w Gdyni, Katowicach, Kielcach, Krakowie, Lwowie, Łucku, Poznaniu, Stanisławowie, Starogardzie, Tarnopolu i Toruniu a właściciele samochodów lub motocykli chcąc uzyskać dyplom ukończenia rajdu musieli przebyć minimum 150 km). Ponad 100 nagród dla uczestników przeznaczyli: wojewoda pomorski, starosta Krakowy pomorski oraz prezydent Torunia.


W dniu 27 czerwca 1937 podczas Targów Gdyńskich zorganizowano wyścigi motocyklowe w centrum miasta. Uczestniczyło 50 motocykli z Polski, WM Gdańska i Królewca. Na trasie 10,350 m w klasie do 100 ccm wygrał Dąbrowski z Gdyni (11.57.4) przed Uchmanem z Gdyni i Tadeuszem Sergiem. W klasie 250 i 350 ccm wygrał Dąbrowski (12,41) przed Wahlmerem z Grudziądza. W klasie sportowej wygrał Zimmer z Gdańska (12,55) przed Łączyńskim z Gdyni i Menkem z Torunia. Wielki finał z udziałem 11 zawodników wygrał Zimmer DDAG z Gdańska na NSU 500 (11.36), przed Mielochem z Ostrowa Wlkp na Nortonie i Dąbrowskim na Velocette. O nagrodę honorową Bałtyku walczyło 7 maszyn, dojechało 5, wygrał Zimmer. O nagrodę Targów Gdyńskich walczyło 11 zawodników, wygrał Łączyński.


Sekcja motorowa organizowała zamierzenia na szczeblu krajowym z udziałem około 200 samochodów. W dniu 11 lipca 1937 miał miejsce się Rajd Gwiaździsty na Święto Morza do Gdyni, a w dniach 11-12 września tego roku II. Zjazd Gwiaździsty do Zakopanego.


Drugi Zjazd Klubowy PTK zwołano 30 kwietnia 1938 do Poznania na otwarcie Międzynarodowych Targów Poznańskich.


Zorganizowano także rajd motorowy PPW „do Morza” wraz z LMK na 26 czerwca 1938. Uczestniczyło 40 maszyn udekorowanych symbolami LMK. Wszyscy uczestniczyli w defiladzie, pobrali wodę z Bałtyku i wrócili do stolicy. Rajd ten prowadził inż. Gołębiowski a ze strony LMK – Pankiewicz.


Wyniki rajdu zorganizowanego przez Automobil Polski (impreza konkurencyjna) z 25 czerwca 1939 były następujące:
1. Klasa Puchar Prezydenta RP, złoty puchar AP, 2,500 zł, złoty medal oraz tytuł zwycięzcy wielkiej nagrody Polski w klasie samochodów małych – Renato Ghisbala (Fiat 1100)
Klasa samochodów średnich (2) nagrody i tytuły we wszystkich klasach identyczne) – Stefan Grosman (Citroen)
Klasa 3: Stefan Pronaszko (Renault)
Klasa 4: Tadeusz Marek (Chevrolet).
Były również nagrody dla zespołów fabrycznych oraz klubów.


Ostatnią dużą imprezą Polskiego Touring Klubu był zjazd automobilowy nad morze zorganizowany w dniu 23 czerwca 1939 roku.


W dniu 29 czerwca 1939 Automobilklub Gdyński Polskiego Touring Klubu zaprosił na doroczny zjazd „do morza” oraz na gymkhanę zespołową i indywidualną w Jastrzębiej Górze. (Prawdopodobnie tak nazywały się popisy zmotoryzowanych). Uczestnicy przyjeżdżali na metę do Gdyni (dzisiaj jest to miejsce gdzieś w okolicach skrzyżowania ul. Chwaszczyńskiej z obwodnicą), po czym przewidziano defiladę w mieście.

* * * *
Plakietka to najczęściej dekoracyjna płytka z metalu, drewna bądź innego materiału ozdobiona płaskorzeźbą lub napisem. Jak podaje Doroszewski w swoim słowniku już faraon Ahmose z XXVI dynastii miał plakietkę w wyposażeniu grobowym. W słowniku Karłowicza, Niedźwiedzkiego i Kryńskiego obejmującego wiek XIX odwołano się wyłącznie do słowa francuskiego plaquette. Moda na plakietki przyszła w II RP z zachodu.


W danym wypadku mówimy o plakietce, o którą walczyli uczestnicy rajdów ku morzu.
Zjazd Plakietkowy Polskiego Touring Klubu samochodów i motocykli z metą w Gdyni w dniach 30 lipca (przyjazdy: 17.00.–21.00) do 31 lipca 07.00–10.00). Uczestnicy musieli przejechać co najmniej 150 km aby po weryfikacji zdobyć artystyczną plakietkę PTK. Była to impreza towarzysząca Targom Gdyńskim działającym od 20 czerwca do 4 lipca, który rozpoczął się 27 czerwca i trwał do 29. W dniu 27 czerwca zaplanowano uliczny wyścig samochodowy.


* * * * *


Plakieta Polskiego Touring Klubu ze zjazdu gwiaździstego do Gdyni w 1937 roku opatrzona symboliką LMK, wywołała spore zamieszanie. Nie jest sztuką przedstawić plakietę, której zdjęcie otrzymałem z warszawskiego antykwariatu pana Pawła Niemczyka dzięki uprzejmości pani Aleksandry Kocot. (www.numizmatyka.waw.pl).

Pojawiły się nieznane mi wydarzenia, które musiałem oswoić oraz sensownie przedstawić. Obszerny materiał Janusza Umińskiego o Polskim Towarzystwie Krajoznawczym oraz Polskim Touring Klubie jedynie skłonił mnie do dalszych poszukiwań. Dopomogła mi w tym znacznie pani Grażyna Orłowska z Komisji Historii i Turystyki PTTK. Nie powiodłoby mi się, gdyby nie wspaniała pomoc pani Aliny Walukiewicz z Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Bydgoszczy. Dzięki jej pomocy mogłem zajrzeć do „Gazety Bydgoskiej, do „Gazety Gdyńskiej”, „Słowa Pomorskiego”… W Gdyni ani w Gdańsku nie ma prasy przedwojennej. Wielka szkoda…


Jak wynika z przedstawionego materiału, takich plakiet czy innych pamiątek poświęconych rajdom ku morzu może być znacznie więcej z opisywanego okresu.
Można powiedzieć, nie oceniając niczego, w II RP nasi poprzednicy wojując między sobą na przeróżne sposoby, nawet znacznie bardziej wyrafinowane i zdecydowanie ostrzejsze niż współczesne, potrafili jednak bardzo wiele zrobić dla naszego morza. Praktycznie oraz w sferze wychowania obywatelskiego. Znacznie więcej, niż nam się to obecnie udaje.

Przepiękna wielobarwnie emaliowana plakietka Polskiego Touring Klubu wykonana na Święto Morza w 1933 roku znajduje się również w Muzeum Miasta Gdyni. Przypomniałem ją sobie poszukując innych materiałów prezemntowanych na wystawach.

Raz jeszcze Wszystkim Wspierającym mnie w powstaniu tego materiału serdecznie dziękuję.

Józef Wąsiewski

Powrót do Inne

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość